مارس؛ ماه خدای جنگ 

رومیان عهد باستان بر ماه جاری (تقویم میلادی) که از دهه سوم آن فصل بهار آغاز می شود نام مارتيوس خدای جنگ ( Martius) را گذاردند زیرا که از این ماه از برودت هوا کاسته و لشکرکشی امکانپذیر می شود. رومیان به نام خدای جنگ، در این ماه در اجرای برنامه های تعرضی خود به گونه ای نیرو به منطقه مورد نظر روانه می کردند که نبرد در اواخر بهار و یا فصل تابستان که مشکل سرما نیست و روزها بلندتر است صورت گیرد و بازگردانیدن نیروها در صورت ناکامی تا پائیز انجام می شد. از همان زمان و سالها پیش از میلاد مسیح است که این ماه؛ مارتیوس، مارس و مارچ خوانده شده است. انگلیسی زبانها آن را «مارچ = March» می گویند زیرا که نه تنها تلفظ تغییریافته همان مارس و مارتیوس است بلکه معنای قدم روی سربازان به پیش (پیش به سوی نبردگاه و خط حمله ـ لشکرکشی)را هم می رساند. رومیان به اقتباس از ایرانیان سال نو را از بهار (بیستم و یا بیست و یکم) مارس آغاز می کردند که این وضعیت تا قرن شانزدهم و در انگلستان تا سال 1752 ادامه داشت و از آن پس اول ژانویه آغاز سال میلادی (یونیورسال) قرارگرفته است.

 

برقرارشدن دمكراسي در ايران و تاسيس مهستان به پيشنهاد مهرداد يکم،

 شاه اشکاني

 

 

 

 

تصوير مهرداد يکم بر سکه اش

 

به نوشته مورخان رومي ـ يوناني و ارمني و تطبيق تقويمها، مهرداد يکم

ششمين شاه ايران از دودمان اشكاني (معروف به مهرداد بزرگ) يكم

مارس سال 173 پيش از ميلاد دراجتماع بزرگان ايران اعلام كرد كه

تصميم گرفته است كشور داراي يك قانون لاتغيير (اساسي) شود تا

حقوق و تكاليف همه [دولت و ملت] در آن روشن باشد. اين تصميم

مهرداد مورد تاييد حاضران در نشست قرار گرفت و ايران داراي دو مجلس

 شد كه مجموعه آن دو را «مهستان» مي گفتند (مه به كسر «ميم» به معناي بزرگ).

انتخاب وليعهد از ميان شاهزادگان، اعلان جنگ و پيشنهاد صلح، بسيج نيرو، عزل شاه

 درصورت ديوانه شدن و بيماري ممتد و ...، تغيير اشل مالياتها و صدور دستور ضرب سكه

 با تصوير تازه، تعيين شاهان ارمنستان، تاييد تشريفاتي (ضمني) شاهان پارسي تبار

 سرزمين پنتوس (منطقه ساحلي جنوب و جنوب شرقی درياي سياه در آناتولي به پايتختي

 شهر سينوپ) و انتصاب فرمانده كل ارتش براي يك دوره معين و يا مديريت جنگ

 از جمله اختيارات مهستان بود. در موارد متعدد، مهستان كه مجلسي معادل سناي روم بود

 شخص شاه را به عنوان فرمانده ارتش، فرمانده جبهه و مسئول لشكركشي تعيين كرده بود. 


  به نوشته مولفان تاريخ دمكراسي، دردوران اشكانيان (پارتيان ـ خراسانیان) كه علاقه مند

 به انديشه هاي فلاسفه يونان بودند، ايران از نوعي دمكراسي برخوردار بود. به علاوه، در اين

 دوره ايالات دوردست؛ ارمنستان و ... خودمختار بودند و لذا ايجاب مي كرد كه پارلمان وجود

 داشته باشد تا نظر همگان شنيده شود. مورخان رومي ايجاد مهستان را اقتباس ايرانيان از

 روميان دانسته اند كه باور كردن اين ادعا دشوار است زيرا كه هنگام ايجاد مهستان

(173 سال پيش از ميلاد ـ دو هزار و 183 سال پيش) هنوز دولت روم با ايران همسايه

 نشده بود و برخورد نداشت، هنوز بقاياي اسكندريان برمناطق يوناني نشين و مصر

 حكومت مي راندند و ....